سلام هم ولایتی بر دوستان عزیزم

اين متن ترجمه ای از خطبه پيامبر(ص) در وصف ماه مبارک رمضان است که منبع و سلسه آن بدین صورت بیان گشته است :
از قول شيخ صدوق به سند معتبر از امام رضا(ع) از قول پدران بزرگوارش ،از قول امام علی(ع) كه از پيامبر اكرم(ص) نقل كرده است در فضيلت ماه رمضان:

ای مردم! ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به سوی شما روی كرده است. ماهی كه نزد خدا برترين ماههاست و روزهايش بهترين روزها و شبهايش بهترين شبها و ساعتهايش بهترين ساعتهاست. ماهی است كه در آن شما را به ميهمانی خدا خوانده اند و از كسانی قرار داده شده ايد كه از كرامت خدا بهره می برند. نفسهای شما در آن تسبيح و خوابتان عبادت است و كارهای شما در آن مورد قبول و دعاهايتان در آن مستجاب است. پس از خدا با نيت های راستين و دلهای پاك بخواهيد كه در اين ماه توفيق روزه داری برای او، و تلاوت کتابش(قرآن) را به شما بدهد.
بدبخت كسی كه از آمرزش خدا در اين ماه محروم بماند!
با گرسنگی و تشنگی (به واسطه روزه) گرسنگی و تشنگی روز قيامت را به خاطر آوريد. بر فقيران و خانه نشستگان(مساكين) صدقه بدهيد . بزرگان خود را گرامی بداريد و به کوچکتران خود محبت كنيد و به خويشان خود را مهر بورزيد. زبانهای خود را از آنچه نبايد گفت نگاه داريد و چشمان خود را بر حرام بپوشانيد و گوشهای خود را از شنيدن ناشنيدنيها حفظ كنيد.
با يتيمان مردم محبت بورزيد تا بعد از شما به يتيمان شما محبت كنند. از گناهان خود به سوی خدا توبه كنيد. هنگام نماز دستهايتان را به دعا بلند كنيد‏؛ زيرا كه وقت نماز بهترين وقتهاست. در اين اوقات خداوند با رحمت به بندگان خود نظر می كند و هر گاه با او مناجات كنند‏‏ جوابشان می دهد و هر گاه او را ندا دهند به آنان لبيك می گويد و اگر او را بخوانند (دعايشان را) مستجاب می كند .

ای مردم! جانهای شما در گروی كارهای شماست. پس جان خود را با طلب آمرزش (از بند) رها سازيد. پشتهای شما از بار گناهان گران است؛ پس با طول دادن سجده ها آنها را سبک کنيد و بدانيد كه خداوند به عزت و جلال خود قسم ياد كرده است كه نمازگزاران و سجده كنندگان در اين ماه را عذاب نكند و در روز قيامت آنها را از آتش جهنم نترساند.

ای مردم ! هر كه در اين ماه مومن روزه داری را افطار دهد ثواب آن برابر آزاد كردن برده و آمرزش گناهان گذشته خواهد بود. (بعضی از اصحاب گفتند كه ما توانائی افطار دادن را نداريم‏. پيامبر فرمودند : از آتش جهنم، با افطار دادن و لو با نصفه ای از خرما و يا شربتی از آب دور بمانيد. همانا اين پاداش كسی است كه بر بيشتر از اين توانائی نداشته باشد.)

ای مردم! هر كه اخلاق خود را در اين ماه خوب كند، در روزی كه قدمها بر صراط می لغزد از آن به راحتی می گذرد و هر كه كار خدمت گزار يا كنيز خود را سبك گرداند خدا در قيامت حساب او را راحت می كند و هر كه در اين ماه شر خود را از مردم باز دارد خداوند در قيامت غضب خود را از او باز می دارد.
هر که در اين ماه يتيمی را گرامی دارد خداوند او را در قيامت گرامی می دارد و هر که با خويشاوندان خود ديدار کند (صله ارحام)، خداوند او را از اتصال به رحمت خود در قيامت منقطع نخواهد کرد. هر که در اين ماه سنتی را به پا دارد خداوند برای او برات دوری از آتش جهنم را می نويسد. هر که در اين ماه نماز واجبی بخواند خداوند برای او ثواب هفتاد نماز(ماههای ديگر) را می نويسد. هر که در اين ماه بر من صلوات بفرستد ، خداوند ترازوی اعمالش را برای روزی که ترازوی اعمال سبک است سنگين می گرداند و کسی که در اين ماه يک آيه از قرآن را بخواند ثواب کسی را دارد که در ماههای ديگر ختم قرآن کرده باشد.

ای مردم! همانا در اين ماه درهای بهشت باز است؛ پس از خدا بخواهيد که آنها را بر روی شما نبندد و درهای جهنم در اين ماه بسته است پس از خدا بخواهيد که آنها را بر روی شما باز نکند. شياطين در اين ماه در زنجيرند پس از خدا بخواهيد که آنها را بر شما مسلط نگرداند.

*** متن اصلی این خطبه توسط رسول خدا (ص) برای استفاده برخی دوستان عزیز سنگین بود که من ابتدا آن ار ترجمه و سپس به صورت سلیس فارسی درآوردم .
***ضمناً در کتاب مفاتيح الجنان ، شيخ عباس قمی از قول شيخ صدوق توضيحی بر اين خطبه نوشته است که خواندن آن خالی از لطف نيست.

موفق باشید
التماس دعا.

× رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم:

«ايهاالناس انه قد اقبل اليكم شهر الله بالبركة والرحمة والمغفرة شهر هو عندالله افضل الشهور و ايامه افضل الايام و لياليه افضل الليالى و ساعاته افضل الساعات .» (1)

اى مردم، ماه خدا - ماه رمضان - با بركت و رحمت و آمرزش به شما روى آورده است، ماهى كه نزد خدا بهترين ماهها، روزهايش بهترين روزها، شبهايش بهترين شبها و اوقاتش بهترين اوقات است .

× رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم:

«ان شهركم هذا ليس كالشهور انه اذا اقبل اليكم اقبل بالبركة والرحمة و اذا ادبر عنكم ادبر بغفران الذنوب . . .» (2)

اين ماه، (رمضان) همانند ديگر ماهها نيست ، زيرا هرگاه به شما رو آورد همراه با بركت و رحمت است و آن گاه كه از شما پشت كند آمرزش گناهان را در بردارد .

× رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم:

«ايهاالناس قد اظلكم شهر عظيم، شهر مبارك، شهر فيه ليلة العمل فيها خير من الف شهر . . . هو شهر اوله رحمة و اوسطه مغفرة و آخره عتق من النار .» (3)

اى مردم! ماه بزرگى بر شما سايه افكنده، ماهى مبارك كه شبى دارد كه عمل خير در آن از عمل هزار ماه برتر است . . . ماهى كه اولش رحمت، ميانش آمرزش و پايانش رهايى از آتش است .

× رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم:

«ان للجنة بابا يدعى الريان لايدخل منه الا الصائمون‏» . (4)

بهشت را درى است كه آن را باب الريان مى‏گويند و از آن جز روزه داران وارد بهشت نمى‏شوند .

× امام على عليه السلام:

«ايهاالناس ان يومكم هذا يثاب فيه المحسنون و يخسر فيه المسيئون و هو اشبه يوم بيوم قيامتكم فاذكروا بخروجكم من منازلكم الى مصلاكم خروجكم من الاجداث الى ربكم .» (5)

اى مردم، امروز روز پاداش نيكوكاران و زيان تبهكاران است و آن را شباهتى بسيار با روز رستاخيز است، پس هنگامى كه براى نماز (عيد) بيرون مى‏رويد خروج از قبر و روانه شدن به سوى پروردگار را به ياد آوريد .

× امام على عليه السلام:

«عليكم فى شهر رمضان بكثرة الدعاء والاستغفار فاما الدعا فيدفع عنكم البلاء و اما الاستغفار فتمحى به ذنوبكم .» (6)

برشماست كه در ماه رمضان زياد دعا و استغفار كنيد چه اين كه دعا بلا و گرفتارى را از شما دور مى‏سازد و به سبب استغفار، گناهان شما محو مى‏شود .

× امام على عليه السلام:

«نوم الصائم عبادة و صمته تسبيح و دعاءه مستجاب و عمله مضاعف . ان للصائم عند افطاره دعوة لاترد .» (7)

خواب روزه دار عبادت و سكوتش تسبيح و دعاى او مستجاب و عملش چندبرابر است، همانا دعاى روزه دار به هنگام افطار رد نمى‏شود .

× امام باقر عليه السلام:

«العمل الصالح فيها من الصلاة والزكاة و انواع الخير خير من العمل فى الف شهر ليس فيها ليلة القدر . و لولا ما يضاعف الله تبارك و تعالى للمؤمنين ما بلغوا، ولكن الله يضاعف لهم الحسنات .» (8)

در اين شب قدر، عمل شايسته همچون نماز و زكات و هر كار نيك، بهتر است از كار در هزار ماه كه شب قدر در آن نباشد، و اگر خداى تبارك و تعالى پاداش اعمال مؤمنان را دو چندان نمى‏كرد آنان بدين منزلت نمى‏رسيدند اما خداى پاداش كار خير ايشان را دو برابر كرده است .

× امام باقر عليه السلام:

«من احيى ليلة القدر غفرت له ذنوبه ولو كانت ذنوبه عدد نجوم السماء و مثاقيل الجبال و مكائيل البحار .» (9)

كسى كه شب قدر را (با عبادت خدا) زنده دارد گناهانش آمرزيده شود گرچه به عدد ستارگان آسمان و سنگينى كوهها و كيل درياها باشد .

× امام صادق عليه السلام:

«فى ليلة تسع عشر من شهر رمضان التقدير و فى ليلة احدى و عشرين القضاء و فى ليلة ثلاث و عشرين ابرام ما يكون فى السنة الى مثلها و لله - جل ثناؤه - ان يفعل ما يشاؤ فى خلقه .» (10)

شب نوزدهم ماه رمضان، شب تقدير و شب بيست و يكم شب قضاء و شب بيست و سوم شب تصويب امورى است كه در سال تحقق خواهد يافت و خداوند - جل ثناوه - هرچه خواهد براى خلقش آن كند .

× امام على ابن موسى الرضا عليه‏السلام:

«شهر رمضان شهر البركة و شهر الرحمة و شهر المغفرة و شهر التوبة و شهر الانابة من لم يعفو له فى شهر رمضان ففى اى شهر يغفر له .» (11)

ماه رمضان ماه بركت است، ماه رحمت است، ماه آمرزش است، ماه توبه است، و ماه بازگشت (به سوى خدا) است هر كس در ماه رمضان آمرزيده نشود، در كدام ماه ديگر مورد آمرزش قرار مى‏گيرد .

منابع:

1) وسائل، ج 7، ص 227 .

2) وسايل، ج 7، ص 226 .

3) بحار، ج 96، ص 342 .

4) بحار، ج 96، ص 252 .

5) امالى صدوق، ص 100 .

6) وسائل ج 4، ص 223 .

7) بحار، ج 93، ص 360 .

8)وسائل الشيعه، ج 7، ص 257 .

9) بحار، ج 98، ص 168 .

10) وسائل الشيعة، ج 4، ص 261 .

11) بحارالانوار، ج 96، ص 341 .

امام سجاد (ع) ماه مبارك رمضان را عيد اولياء الله مى‏داند و يكى از بهترين بخشش‏هاى خداى سبحان را ماه رمضان و روزه اين ماه معرفى مى‏كند . در فرازهايى از دعاى چهل و پنجم صحيفه سجاديه چنين مى‏فرمايد:

«اللهم و انت جعلت من صفايا تلك الوظايف و خصائص تلك الفروض شهر رمضان الذى اختصصته من ساير الشهور . . .»

خدايا نعمت هاى فراوانى به ما دادى يكى از برجسته‏ترين نعمتها ماه رمضان و يكى از بهترين فضيلت‏ها روزه اين ماه است كه نصيب ما كردى و هيچ زمانى به عظمت زمان ماه رمضان نيست . گذشته از آن كه شب قدر را در آن قراردادى، اين ماه ظرف نزول قرآن شد كه چنين فيضى در اين ماه نازل شد . و اين نعمت را مخصوص مسلمانان نمودى و ساير ملل از نعمت روزه گرفتن محرومند، ما به امر تو روزش را روزه گرفتيم و شبش را به كمك تو به قيام و عبادت مشغول بوديم .

پس از جملاتى فرمود: «واربحنا افضل ارباح العالمين‏» ما ربح و سودى كه در اين ماه برديم هيچ تاجرى در هيچ گوشه دنيا نبرده است . «ثم قد فارقنا عند تمام وقته و انقطاع مدته و وفاء عدده‏» ، اين ماه بعد از آن كه پايانش فرارسيد، از ما مفارقت و هجرت كرد و ما را تنها گذاشت «فنحن مودعوه وداع من عز فراقه علينا» ، پس ما هم با ماه خدا وداع مى‏كنيم وداع با دوست عزيزى كه مفارقتش براى ما توانفرساست، «و غمنا و اوحشنا انصرافه عنا» ما كسى را وداع مى‏كنيم كه رفتنش براى ما بسيار گران و سخت است و ما را غمگين مى‏كند و به وحشت و ترس مى‏اندازد . «ولزمنا له الذمام المحفوظ و الحرمة المرعية والحق المقضى‏» بايد حقى كه او بر عهده ما دارد، رعايت كنيم و حرمتى كه در پيش ما دارد ارج نهيم و به تعهدى كه بين ما و اوست وفا كنيم .

«فنحن قائلون: السلام عليك يا شهر الله الاكبر و يا عيد اوليائه‏» آنگاه كه اين دوست از ما جدا شد مى‏گوييم: سلام بر تو اى بزرگترين ماه كه به خدا انتساب دارى و سلام بر تو اى عيد اولياى الهى .

«السلام عليك يا اكرم مصحوب من الاوقات و يا خير شهر في الايام والساعات‏» سلام بر تو اى گرامى‏ترين وقتهايى كه با ما بودى و اى بهترين ماه در روزها و ساعتها .

«السلام عليك من شهر قربت فيه الآمال و نشرت فيه الاعمال‏» سلام ما بر تو اى ماهى كه آرزوها در اين ماه نزديك شد [ما فهميديم كه چه بخواهيم] و اعمال در آن پراكنده .

«السلام عليك من قرين جل قدره موجودا و افجع فقده مفقودا» سلام بر تو اى نزديكى كه وقتى بودى گرامى بودى و حال كه در آستانه رفتن هستى، رفتنت فاجعه است . «و مرجو آلم فراقه‏» سلام بر تو اى تكيه‏گاه اميد، كه در هنگام مفارقت، ما را متالم و رنجور كردى .

«السلام عليك من اليف آنس مقبلا فسر و اوحش منقضيا فمض‏» سلام بر تو اى دوست‏با الفت كه وقتى آمدى ما را مسرور و وقتى رفتى ما را گداختى .

«السلام عليك من مجاور رقت فيه القلوب و قلت فيه الذنوب‏» سلام بر تو اى همسايه عزيز، تو همسايه‏اى بودى كه در اين مدت در اثر همجوارى با تو دلها رفيق و گناهان كم شد .

«السلام عليك من ناصر اعان على الشيطان و صاحب سهل سبل الاحسان‏» سلامى بر تو اى رفيقى كه كمك كردى تا ما بر شيطان مسلط شديم .

«السلام عليك ما اكثر عتقاء الله فيك‏» سلام بر تو اى ماه، چه بسيار بنده‏هايى را كه خدا در زمان تو آزاد كرده است . (خداوند آنان را كه گرفتار آتش و رذايل اخلاقى بودند، از اين بندها آزاد كرده و چه نعمتى بهتر از آزادى است كه انسان برده هوى نباشد و زمامش را به دست هوس نسپارد) .

«و ما اسعد من رعى حرمتك بك‏» چقدر سعادتمند شد كسى كه احترام تو را حفظ كرد و مواظب بود تا در اين ماه حرف بد نزند و خيال گناه نكند .

«السلام عليك ما كان امحاك للذنوب و استرك لانواع العيوب‏» سلام بر تو اى حقيقت ماه مبارك رمضان كه محو كننده گناه هستى و عيب را مى‏پوشانى .

«السلام عليك ما كان اطولك على المجرمين‏» سلام بر تو اى ماه مبارك رمضان كه براى افراد تبهكار بسيار طولانى هستى، «واهيبك في صدور المؤمنين‏» و چه با هيبت و جلال بودى در دل‏هاى اهل ايمان . «السلام عليك من شهر لاتنافسه الايام‏» درود بر تو اى ماهى كه هيچ ماهى توان مسابقه و رقابت‏با تو را ندارد . [و همه يازده ماه به دنبال تو هستند ].

«السلام عليك من شهر هو من كل امر سلام‏» درود بر تو ماهى كه از هر چيز (پيش آمدهاى بدو شيطان) سلامت و بى‏گزند است .

«السلام عليك غير كريه المصاحبة و لاذميم الملابسة‏» سلام بر تو، در اين مدتى كه مهمان ما بودى يا مادر خدمت تو بوديم، هيچ بدى نديديم و لذت برديم .

«السلام عليك كما وفدت علينا بالبركات، و غسلت عنا دنس الخطيئات‏» سلام بر تو كه همراه خود بركت آوردى، ما را شستشو دادى و رفتى [و اگر بعدها آلوده شويم به دست‏خود شده‏ايم]

«السلام عليك غير مودع برما و لا متروك صيامه ساما» درود بر توت كه پس از يك ماه ميهمانى در هنگام توديع ما احساس خستگى نكرديم و رنجى احساس ننموديم .

«السلام عليك من مطلوب قبل وقته و محزون عليه قبل فوته‏» سلام بر تو كه قبل از آمدن انتظارت را داشتيم و هم اكنون با رفتنت ما را غمگين كرده‏اى .

«السلام عليك كم من سوء صرف بك عنا و كم من خير افيض بك علينا» سلام بر تو كه به بركت تو خدا بسيارى از بلاها را از ما برداشت و بسيارى از بركات را به ما عطا كرد . [در حقيقت ما مهمان تو بوديم نه تو مهمان ما]

«السلام عليك و على ليلة القدر التي هي خير من الف شهر» سلام بر تو اى ماه، سلام بر ليلة القدر آن شبى كه از هزار ماه بالاتر است .

«السلام عليك ما كان احرصنا بالامس عليك و اشد شوقنا غدا اليك‏» سلام بر تو اى ماهى كه ديروز حريص بوديم كه بيايى و فردا هم مشتاقيم كه تو را زيارت كنيم .

«السلام عليك و على فضلك الذي حرمناه، و على ماض من بركاتك سلبناه‏» درود بر تو و فضيلت تو، درود بر تو و بركات تو كه امروز از آن محروم شديم .

پس حضرت در ادامه دعا عرض مى‏كند: خدايا تو آن توفيق را دادى كه ما اهل اين ماه باشيم در حالى كه عده‏اى از فضيلت اين ماه به خاطر شقاوتشان محرومند، پروردگارا تو مولاى مايى در آنچه ما را به شناخت آن برگزيده‏اى و ما را راهنمايى كردى كه از آن پيروى كنيم و در پرتو توفيق تو به روزه و نماز آن با اعتراف به تقصير نايل آمديم و اندكى از وظايف بسيار را ادا كرديم .

پروردگارا در حالى تو را ستايش مى‏كنيم كه به بد رفتارى خود اقرار و به ضايع نمودن نعمت احكام تو و عمر خويش اعتراف داريم و براى توست از ناحيه دلهاى ما پيمان پشيمانى و از ناحيه زبان پوزش طلبى صادقانه، پس اجر مصيبت در اعتراف به تقصير را به ما عنايت و عوض خيرى به ما لطف فرما . و پذيرش پوزش را براى ما مقرر فرما و ما را در تقصير از اداى حق خود سرزنش مكن و عمر ما را تا ماه مبارك آينده طولانى بفرما و هنگامى كه ما را به سال آينده رساندى كمك كن تا آنچه در خور توست عبادت كرده و آنچه سزاوار توست طاعت كنيم و توفيق انجام كار نيك را به طور مستمر بهره ما فرما تا آنچه شايسته مقام توست در تمام ماه مبارك رمضان كه در مدت عمر ما پيش مى‏آيد جبران شود .

پروردگارا هجران ماه مبارك را كه مصيبت ماست‏براى ما در روز عيد فطر بابركت جبران فرما و ثواب همه كسانى كه تا روز قيامت در اين ماه روزه، روزه مى‏گيرند يا عبادت مى‏كنند براى ما نيز مقرر فرما .

× خداوندا ! پاداش همه روزه داران را به همه ما ارزانى دار و توفيق بهره مندى از اين فيوضات را در طول سال عنايت فرما و ما را از پيروان واقعى آن امام همام قرار ده .

آمين يا رب العالمين .

امام حسن ‏عليه السلام: إنَّ اللَّهَ جَعَلَ شَهرَ رَمضانَ مِضماراً لِخَلقِهِ فَيستَبِقونَ فيهِ بِطاعَتِهِ إلى‏ مَرضاتِهِ؛ (تحف العقول، ص 236.)

خداوند ماه رمضان را ميدان مسابقه ‏اى براى آفريدگان خود قرار داده تا با طاعتش براى خشنودى او از يكديگر پيشى گيرند.