مهريه ي بالا بي احترامي به دختر است

اگر كسي براي دختر خود اهميّت قائل است، يا دختري براي خود ارزش قايل است، راهش اين نيست كه بگويد بايد مِهريه ي ما را زياد كنيد. مهريّه هر چه قدر كمتر باشد، جنبه انساني اين پيوند بيشتر است.

هيچ پولي، هيچ ثروتي، معادل يك انسان نمي شود، نه هيچ مهريّه اي مي تواند قيمت سرانگشت يك زنِ مسلمان باشد، و نه هيچ درآمدي براي يك مرد يا زن مي تواند معادل با شخصيّت او باشد. كساني كه مهريّه هاي دخترشان را براي احترام به دخترشان بالا مي برند، اشتباه مي كنند. اين احترام نيست، اين بي احترامي است. براي اين كه با بالا بردن مهريّه، شما جنس اين معامله ي انساني را؛ يعني يكي از دو جنس معامله ي انساني را ـ چون هر دو در مقابل هم هستند ـ تنزّل مي دهيد به حدّ يك كالا و يك متاع. مي گوييد: دختر من آن قدر مي ارزد. نه آقا! دختر شما اصلاً با پول قابل مقايسه نيست...

اين مهريّه يك سنّت اسلامي و الهي است. براي اين نيست كه در مقابل اين موجود شريفِ عزيزِ انساني، انسان بخواهد يك چيزي بدهد.

مهرم حلال، جانم خلاص

گاهي اوقات مرد آنچنان است كه زن هر چه قدر هم مِهريّه داشته باشد، مي گويد: مهرم حلال، جانم خلاص. مهريّه كه كسي را خوشبخت نمي كند... روش شرعي، انسان ها را خوشبخت مي كند.

محبّت هم به اين چيزها بستگي ندارد. هر چه قدر كه پول در اين طور مسايل كمتر باشد، عنصر مادّي بيرون بشود، عنصر انساني تقويت مي شود؛ محبّت بيشتر مي شود.

بعضي خيال مي كنند كه مهريّه ي سنگين به حفظ پيوند زناشويي كمك مي كند. اين خطاست، اشتباه است. اگر خداي ناكرده اين زن و شوهر نااهل باشند، مهريّه ي سنگين هيچ معجزه اي نمي تواند بكند.

بعضي از خانواده هاي طرف عروس مي گويند: ما مهريّه ي آن قدر بالا نمي خواهيم، ولي خانواده ي داماد براي پز دادن و تفاخر مي گويند: نه نمي شود! چند ميليون يا فلان قدر! خوب! اين ها همه دوري از اسلام است. هيچ كس با مهريه ي بالا خوشبخت نشد. اين هايي كه خيال مي كنند اگر مهريّه نباشد، ازدواج دخترشان متزلزل خواهد شد، اين ها اشتباه مي كنند. ازدواج اگر چنانچه با محبّت بود، با وضعيّت درست بود، بي مهريّه هم متزلزل نمي شود، ولي اگر چنانچه بر مبناي خباثت و زرنگي و كلاه برداري و فريب و اين چيزها بود، مهريّه هر چه قدر هم كه زياد باشد، مردِ بدجنس زورگو، كاري خواهد كرد كه بتواند از زير بار اين مهريّه هم فرار كند.

بعضي ها مي گويند: ما مهريّه را سنگين مي كنيم؛ براي اين كه مانع طلاق بشويم. اين خيلي خطاي بزرگي است. هيچ مهريّه ي سنگيني مانع از طلاق نمي شود و نشده است. آن چيزي كه مانع طلاق مي شود، اخلاق و رفتار است. رعايت موازين اسلامي است.

مهريه ي بالا، سدّ راه ازدواج جوانان

كساني كه مهريه ي بالا براي خانمشان قرار مي دهند، به جامعه ضرر مي زنند. خيلي از دخترها توي خانه مي مانند، خيلي از پسرها بي زن مي مانند؛ به خاطر اين كه اين چيزها وقتي در جامعه رسم شد، سنّت و عادت شد، به جاي <مهرُ السنّة>، به جاي اين كه مهر پيغمبر(ص) سنّت باشد، وقتي مهر جاهلي سنت شد، اوضاع، اوضاع جاهلي خواهد شد.

اگر چنانچه در ازدواج بحث ماديّات عمده شد، اين معامله ي عاطفي و روحي و انساني تبديل خواهد شد به معامله ي مادّي. اين معامله هاي گران، اين جهيزيّه هاي سنگين، اين چشم و هم چشمي ها و اين به رخ كشيدن ثروت ها و پول ها ـ‌ كه برخي از افراد غافل و بي خبر مي كنند ـ ازدواج را در واقع خراب مي كنند. لذاست كه در شرع مقدّس مستحب است مهريّه كم گرفته شود كه <مهرُ السنّة> مورد نظر است.

اگر مهريّه ها سنگين شد، ازدواج ها مشكل خواهد شد، پسرها و دخترها بي خانمان خواهند ماند. هرچه آسان تر بگيرند، بهتر است.

من از مردم سراسر كشور خواهش مي كنم كه آن قدر مهريّه ها را زياد نكنند. اين سنّت جاهلي است. اين كاري است كه خدا و رسول(ص) در اين زمان به خصوص، از آن راضي نيستند. نمي گوييم حرام است. نمي گوييم ازدواج باطل است، امّا خلاف سنّت پيامبر(ص) و اولاد ايشان و ائمه ي هدي: و بزرگان اسلام است. خلاف روش اين هاست و به خصوص در زمان ما كه كشور احتياج دارد به اين كه همه ي كارهاي صحيح، آسان شود؛ هيچ مصلحت نيست كه بعضي ازدواج ها را اين طور مشكل كنند.

ج - جهیزیّه، توشه ی زندگی یا بهانه ی فخرفروشی؟!
عزّت دختر به اخلاق است، نه جهیزیّه .

جهیزیّه برای دختر مایه ی عزّت نیست؛ عزّت دختر به اخلاق او، و به رفتار و شخصیّت خود اوست.

بعضی از خانواده های عروس، خودشان را اذیّت می کنند و به زحمت می اندازند و اگر پول هم ندارند به زحمت پول تهیّه می کنند. اگر پول دارند خرج زیادی می کنند، برای این که یک جهیزیّه مفصّل پر زرق و برقی را مثلاً در اختیار دخترشان بگذارند.

مهریّه و جهیزیّه ی زیاد، هیچ دختری را خوشبخت نمی کند و هیچ خانواده ای را به آن آرامش و سکون و اعتماد لازم نمی رساند، این ها زوایای زندگی است. فضولِ زندگی است و جز دردسر و اسباب زحمت و اسباب مشکل فایده ای ندارد.

مبادا بروید پول قرض کنید و جهیزیّه درست کنید، مبادا خودتان را به زحمت بیندازید، مبادا خانواده تان را به زحمت بیندازید، مبادا خیال کنید که دخترتان اگر جهیزیّه اش کمتر از دختر همسایه و قوم و خویش بود، این سرشکستگی است، نه این سرشکستگی نیست.

چشم و هم چشمی و معضل جهیزیّه

خانواده ها روی چشم و هم چشمی، جهیزیّه را برای خودشان یک معضل می کنند. بعد که این معضل را خودشان به یک نحوی تحمّل کردند، تازه نوبت دیگران است که رنج این معضل را ببرند؛ برای خاطر این که وقتی شما در جهیزیّه دخترتان این همه وسایل درست کردید، بعد کسانی که دیدند، تکلیف آن ها چیست؟ این چشم و هم چشمی ها آخر به کجا خواهد رسید؟ این همان مشکلاتی است که درست خواهد شد. اسلام می خواهد این ها نباشد.

بعضی ها سعی می کنند که برای جهیزیّه بزنند روی دست همه ی قوم و خویش ها و همسایه ها و دوست و آشناها که این هم غلط است... باید نگاه کنید ببینید که چه چیزی درست است، چه چیزی حق است، آن را انجام بدهید. چه چیزی حق است؟ یک خانواده ی دو نفره یک وسایلی لازم دارند که یک زندگی ساده ای داشته باشند.

انواع و اقسام ریخت و پاش ها، زیاده روی ها، کارهای غلط، جهیزیّه های سنگین. همه جور چیزی را حتماً باید بخرند، بیاورند توی جهیزیّه بگذارند، که اقلاً یک چیز بیشتر از آن دختر خاله اش، یا نمی دانم خواهرش، یا آن همسایه شان یا آن هم کلاسی شان داشته باشد. این ها از آن غلط های بسیار موذی و آزار دهنده است، برای خود انسان و برای مردم. خیلی از دخترها نمی توانند به خانه ی بخت بروند، خیلی از پسرها نمی توانند ازدواج کنند، به خاطر همین چیزها. به خاطر همین گرفتاری ها. اگر ازدواج آسان بود، اگر مردم آن قدر سخت گیری نکرده بودند، بعضی ها اگر مهریّه شان سنگین نبود، اگر این جهیزیّه های جاهلانه نبود و پدر و مادرها به خیال خودشان برای این که مبادا دل دخترشان بشکند، خودشان را به آب و آتش نمی زدند، این گرفتاری ها برای خیلی از خانواده ها پیش نمی آمد.

از اوّل، بعضی ها همه ی ریز و درشت لازم و غیر لازم را برای دخترشان به عنوان جهیزیّه فراهم می کنند که مبادا ازدختر فلانی، از نمی دانم دختر عمویش، یا از خواهرش یا از جاری اش مثلاً، کمتر باشد. این ها درست نیست، این کارها غلط است. اسباب زحمت شماست. آن هم زحمتی که هیچ اجری پیش خدا ندارد، مایه ی تشکر هم نمی شود.

به فکر دیگران هم باشید

از بعضیها وقتی می پرسیم که شما چرا برای دو نفری که می خواهند زندگی بکنند ، بازار را میخواهید خالی کنید که جهیزیه برای دخترتان درست کنید ؟ می گویند : خب ما داریم . چون داریم میخواهیم بکنیم . آیا این استدلال کافی است ؟ چون داریم ! نه . این استدلال به هیچ وجه کافی نیست . استدلال غلطی است . در یک جامعه همه جور انسان زندگی می کند . شما باید کاری کنید که آن دختری هم که ندارد ، اگر خواست شوهر بکند بتواند والّا این جهیزیه ای که شما دارید برای دخترتان درست می کنید ، این مهریه ای که شما دارید به عروستان می دهید ، این دیگر در ازدواج را برای دیگران خواهد بست ... این روش انسانی نیست . این روش اسلامی نیست .

جهيزيّه ي بهترين عروس عالَم

شما نگاه كنيد به دختر پيغمبر اكرم(ص)، بهترين دخترهاي عالم، فاطمه زهرا3 بود. بهترين زن هاي اوّلين و آخرين، فاطمه زهرا3 بود. هرگز دختري و زني به آن خوبي، به آن شرافت و به آن عظمت نيامده است. همه زن هاي عالم از اوّل تا آخر در مقابل او مثل خدمت كار هستند. مثل ذرّاتي هستند در مقابل خورشيد جهان افروز. شوهرش هم اميرالمؤمنين(ع)، بهترين مردان عالم. اگر چنانچه همه ي فضايل و مكارمشان را جمع كنيم، همه ي مردان عالم به يك ناخن او هم نمي رسند؛ اين دو مظهر عظمت، مظهر زيبايي و فضيلت، با همديگر ازدواج كردند. جهيزيّه شان همان چند قلم ارزان قيمتي بود كه در كتاب ها نوشته اند و ضبط كرده اند: يك تكّه حصير، يك تكّه ليف خرما، يك دست رختخواب و يك دستاس، يك كوزه، يك كاسه. همه اش را اگر چنانچه به پول امروز روي همديگر بگذارند، معلوم نيست كه چند هزار تومان مختصري بيشتر بود. همان مهريّه را از اميرالمؤمنين(ع) گرفتند و پولش را دادند جهيزيّه ي مختصري را فراهم كردند و بردند خانه ي شوهر. حالا ما نمي گوييم دخترهاي ما مثل فاطمه زهرا3 جهيزيّه بگيرند. نه دخترهاي ما مثل فاطمه زهرا هستند و نه خود ماها مثل پدر ايشان هستيم و نه پسرهاي ما مثل اميرمؤمنان(ع)، شوهر فاطمه زهرايند. ما كجا و آن ها كجا؟! زمين تا آسمان با هم فرق داريم. اما معلوم مي شود راه، آن راه است. جهت، آن جهت است. جهيزيّه را مختصر بگيريد. به اين و آن نگاه نكنيد، خرج زيادي نكنيد. كار را براي كساني كه ندارند، مشكل نكنيد.

جهيزيّه ي فاطمه زهرا3، به قدري بود كه شايد دو نفر آدم با دست مي توانستند از اين خانه بردارند ببرند آن خانه. ببينيد افتخار اين هاست. ارزش اين هاست. آيا پيامبر اكرم(ص) نمي توانستند يك جهيزيّه ي مفصّل تشكيل دهند؟! اگر پيامبر(ص) اشاره اي مي كردند، اين مسلماناني كه در اطراف ايشان بودند، بعضي هايشان هم آدم هاي متمكّني بودند، پول هم داشتند، از خدا مي خواستند كه بيايند يك هديه اي بدهند، كمكي بكنند، اما پيامبر(ص) اين كار را نكردند. چرا نكردند؟ اين براي اين است كه من و شما ياد بگيريم، والاّ بنشينيم و تعريف كنيم و خوشمان بيايد و بعد هم ياد نگيريم، چه فايده اي دارد؟! استفاده اش را نمي بريم. نسخه ي طبيب را كه انسان نبايد بگذارد روي طاقچه تماشا كند. بايد عمل كنيم تا بهره اش را ببريم. رژيم غذايي را بايد عمل كنيد تا فايده اش را ببريد. اين ها رژيم غذايي روح است، رژيم غذايي صحّت جامعه است. صحت خانواده است. بايد عمل شود. ساده برگزار كنيد.

عروس خانم ها! شما نگذاريد

نگذاريد جهيزيّه ها را سنگين كنند. دخترها نگذارند. عروس ها، شما نگذاريد. پدر و مادرها هم اگر مي خواهند، شما نگذاريد. اين همه جنس گران را مي خواهيد چه كنيد؟

مادرهاي عروس ها در تهيه جهيزيّه دست نگه دارند، خيلي افراط و اسراف نكنند. نگويند حالا مثلاً دخترمان است، دلش مي شكند. نه دخترها خوبند. دخترها نمي خواهند. ما بي خود نبايد دل آن ها را بكشانيم به اين سمت كه هر چيزِ قشنگ و لوكس و ... حتماً بايد برايش تهيه شود.

اين دختر خانم ها كه مي خواهند جهيزيّه درست كنند، براي خريد اسباب سر عقد و جهيزيّه، توي اين دكان هاي گران قيمت بعضي از جاهاي تهران، آن محلاّت گران قيمت كه معروف است ـ‌ نمي خواهم البته اسم بياورم ـ من مي شناسم كجاهاست كه دكان هايش معروف است به جنس گران، اصلاً طرف آن ها پا نگذارند. بروند آن جاهايي كه معروف به گراني نيست. اين طور نباشد كه داماد بيچاره را دنبالشان راه بيندازند براي خريد عروس و خريد عقد. متأسفانه از اين كارها مي كنند.

جلسه عقد به پایان می رسد !