حالت موضوعی | حالت خطی

**naser66** · 18-09-2009 11:37 AM

عذاب جاویدان و عدل خداوند

خداوند در قرآن صریحاً درباره ی گروهی از کافران گناهکار سخن از مجازات جاویدان(خلود) به میان آورده است. به طور مثال در آیه ی 68 سوره توبه می خوانیم که:«خداوند به مردان و زنان منافق و کفار وعده ی آتش سوزان جهنم داده که در آن جاودان خواهند بود».
سوالی که برای همه ی سطحی نگران پیش می آید این است که چرا انسانی که در عمر محدود خود گناهی کرده است عذاب جاودانه دارد؟آیا این با عدل خداوند سازگار است؟ چگونه می توان آن را با اصل عدالت خداوند توجیه کرد؟
مفسرین و علمای ما به این سوال چند پاسخ داده اند.یک پاسخ آن با توجه به آیه 54 سوره «یس» است. می فرماید:«امروز(روز رستاخیز) به هیچ کس ستم نمی شود و جز اعمال خود شما جزایی برای شما نیست». یعنی اعمال و گناهانی که ما در این دنیا انجام می دهیم نتیجه اش را در آخرت می بینیم.مجازات ها و کیفر های آخرت مشابه با این دنیا نیست که مثلاً شخصی که مرتکب تجاوز و سرقت شده او را مدتی به زندان افکنند. بلکه آثار و خاصیت خود کارهای ماست که نتیجه اش در آخرت هویدا می شود.با یک مثال این قضیه روشن می شود:
شخصی الکل مصرف می کند و هر چه به او می گویند این الکل عوارض بسیار بدی دارد توجهی نمی کند. ممکن است چند صباحی لذت ببرد، چند هفته الکل مصرف می کند و لذت آن باعث شده است که عوارضش را از یاد ببرد. ولی بعد از مدتی به زخم معده ی شدید(که یکی از عوارض مصرف الکل است) دچار می شود که تا آخر عمر عذابش می دهد.نمی شود ایراد گرفت که او که فقط چند هفته الکل مصرف کرده چرا باید تا آخر عمر درد زخم معده را تحمل کند.بلکه این چیزی است که خودش آگاهانه پذیرفته است. در آخرت هم مجازات ها به همین شکل است. یعنی نتیجه و آثار اعمال ماست و این با عدل خداوند به هیچ عنوان ناسازگار نیست.
پاسخ دیگری که می توان به آن ها داد این است که قائل شدن رابطه ی زمانی بین انجام گناه و نتیجه و مجازاتش اشتباه است.به طور مثال کسی ممکن است در این دنیا مرتکب قتل عمدی شود و مثلاً او را با یک درجه تخفیف به حبس ابد محکوم می کنند.زمان گناه در این جا یک لحظه بوده ولی قاتل تا آخر عمر در زندان است.همه این مجازات را قبول دارند. پس نباید رابطه ی زمانی بین انجام گناه و نتیجه اش قائل شد. زیرا کیفیت انجام گناه مهم است.یک مثال دیگری که می توان آورد این است که شخصی در مدت عمر کوتاه خود یک بدعتی را پایه ریزی می کند که ممکن است تا هزار سال مردم به آن بدعت عادت کنند.عادلانه نیست که این شخص که در مدت عمر کوتاه خود (بطور مثال حداکثر 70 سال) این کار را انجام داده است به همان مدت مجازات شود. زیرا بدعتی که او پایه ریزی کرده است باعث شده است که تا هزاران سال مردم گرفتار آن باشند.
«خلود» در دوزخ و مجازات جاودانه تنها برای کسانی است که تمام روزنه های نجات را به روی خود بسته اند و از روی آگاهی و عمد غرق رد گناه شده اند، آنچنان که تاریکی گناه تمام وجود آن ها را در بر گرفته و در حقیقت به رنگ گناه و کفر در آمده اند.(تفسیر آیه ی 81 سوره ی بقره). این گونه افراد رابطه ی خود را با خدای خود به کلی قطع کرده اند و تمام روزنه های نجات و سعادت را به روی خود بسته اند.پس نتیجه می گیریم که مجازات جاودانه چیزی بر خلاف عدالت خداوند نیست و این نتیجه شوم اعمال گناهکاران است.

saghii · 19-10-2010 12:36 PM

اگر مقصود از تناسب‌ جرم‌ و کیفر مقایسه‌ گناهان‌ با جرائم‌ و مجازات‌های‌دنیوی‌ باشد باید گفت‌ این‌ گونه‌ مجازات‌ها که‌ در شرع‌ مطرح‌ شده‌ به‌ لحاظ‌ اثروضعی‌ وذاتی‌ گناه‌ است‌. زیرا بسیاری‌ از گناهان‌ اثرات‌ وضعی‌ ناگواری‌ در دنیابرای‌ شخص‌ بوجود می‌آورد، مثلاً شر ابخواری‌ علاوه‌ بر این‌ که‌ زیان‌های‌اجتماعی‌ ببار می‌آورد صدمه‌ هایی‌ بر روح‌ و جسم‌ شرابخوار وارد می‌سازدمثل‌ اختلال‌ اعصاب‌ و ناراحتی‌های‌ کبدی‌ و نیز بر اثر فحشا، سوزاک‌ وسفلیس‌ تولید می‌شود. مثلاً سم‌ کشندة‌ انسان‌ است‌ اثر طبیعی‌ و ذاتی‌ آن‌ این‌است‌ که‌ شخص‌ را می‌کشد؛ ولی‌ کسی‌ بگوید این‌ بیچاره‌ فقط‌ پنج‌ دقیقه‌مرتکب‌ جرم‌ شده‌ چرا به‌ کیفر مرگ‌ مبتلا شد و هستی‌ خود را از دست‌ دادجواب‌ این‌ است‌ که‌ کیفر و مجازات‌ اثر طبیعی‌ و ذاتی‌ عمل‌ است‌ بنابر این‌ اثرذاتی‌ گناه‌ است‌ که‌ عذابی‌ سخت‌ به‌ دنبال‌ دارد واز قبیل‌ مجازات‌های‌ قانونی‌نیست‌ تا گفته‌ شود که‌ باید تناسب‌ جرم‌ و مجازات‌ در آن‌ رعایت‌ گردد.
اگر مقصود از تناسب‌ جرم‌ و کیفر مربوط‌ به‌ جهان‌ آخرت‌ باشد گفتنی‌ است‌که‌ مجازات‌های‌ جهان‌ آخرت‌ رابطه‌ تکوینی‌ قوی‌تری‌ با گناهان‌ دارند در آنجارابطة‌ عینیت‌ و اتحاد حکمفرما است‌؛ یعنی‌، آنچه‌ در آخرت‌ به‌ عنوان‌ پاداش‌یا کیفر به‌ نیکوکاران‌ و بدکاران‌ داده‌ می‌شود و تجسم‌ خود عمل‌ است‌.
قرآن‌ در سوره‌ آل‌ عمران‌ آیه‌ 30 می‌فرماید:«روزی‌ که‌ هر کس‌ آنچه‌ از کارنیک‌ یا زشت‌ انجام‌ داده‌ است‌ حاضر می‌بیند، آرزو می‌کند که‌ کاش‌ بین‌ او وبین‌ کار زشتش‌ مسافت‌ درازی‌ فاصله‌ می‌بود.» در سوره‌ نساء آیه‌ 10 دربارة‌مال‌ یتیم‌ خوردن‌ آمده‌ است‌:«آنان‌ که‌ اموال‌ یتیم‌ را به‌ ظلم‌ می‌خورند جز این‌نیست‌ که‌ در شکم‌ خویش‌ آتش‌ فرو می‌برند و به‌ زودی‌ در آتشی‌ افروخته‌می‌افتند؛ یعنی‌ مال‌ یتیم‌ خوردن‌ عیناً آتش‌ خوردن‌ است‌» اما چون‌ در این‌ دنیاهستند نمی‌فهمند و به‌ محض‌ این‌ که‌ حجاب‌ بدن‌ کنار رفت‌ و از این‌ جهان‌بیرون‌ شدند آتش‌ می‌گیرند و می‌سوزند، بنابر این‌ میان‌ گناه‌ و کیفر آن‌ رابطه‌خاصی‌ وجود دارد که‌ انسان‌ خودش‌ آن‌ را آماده‌ وحاضر ساخته‌ است‌ الا این‌که‌ در این‌ دنیا بزرگی‌ و اهمیت‌ گناه‌ را نمی‌شناسد ودر آخرت‌ آن‌ را خواهدشناخت‌ از این‌ روی‌ تصور می‌کند که‌ تناسبی‌ میان‌ گناه‌ ومجازات‌ آن‌ نمی‌باشدواین‌ مضمون‌ آیات‌ بسیاری‌ از قرآن‌ است‌ که‌ می‌فرماید روز قیامت‌ خدا به‌ شماخبر می‌دهد که‌ چه‌ می‌کردید و حال‌ آن‌ که‌ خبر نداشتید که‌ در دنیا چه‌ کارمی‌کردید.
جهت‌ اطلاع‌ بیشتر ر.ک‌:عدل‌ الهی‌، شهید مطهری‌