برخلاف تصور عده ای ، اعتقاد به مهدویت اختصاص به شیعه ندارد ، بلکه بخش مهمی از عقاید اسلامی است و یکی از مسائل ریشه دار اصول اسلامی به شمار می آید که بین تمام فرقه ها و مذاهب اسلامی براساس بشارتهای پیامبر گرامی اسلام (ص) شکل گرفته است . با مروری بر کتابهای روایی اهل سنت در میابیم که موضوع مهدویت در این منابع به وفور تصریح شده است . (1) علاوه بر این روایات گسترده ، در دهها کتاب مرجع و منبع فصل مستقلی به آن اختصاص یافته است . تدوین و تالیف کتابهای حدیثی ویژه حضرت مهدی (عج) ، به دست دانشمندان اهل سنت در این زمینه ، گویای جایگاه والای مهدویت نزد آنان است . (2)

یکی از کتابهای معتبر اهل سنت ، مسند احمد بن حنبل می باشد . این اثر از کهن ترین و معتبرترین مدارک اهل سنت می باشد که در آن مجموعا 136 حدیث درباره حضرت مهدی (عج) روایت شده است .
استاد « علی محمد علی دخیّل» اسامی 205 نفر از بزرگان علمای اهل سنت را در کتاب خود الامام المهدی (ع) آورده است که 30 نفر از آنها مستقلا درباره حضرت ولی عصر (ع) کتاب نوشته اند و 31 نفرشان فصلی را در کتابهای خود به روایات حضرت مهدی (عج) اختصاص داده اند و 144 نفرشان به تناسب های مختلف ، روایات مربوط به حضرت مهدی (ع) را در کتابهای خود آورده اند . (3)

حتی برخی علمای اهل سنت پا را فرا گذاشته و این روایات را «مشهور» و «متواتر» نامیده اند . اینک جهت اطلاع شما ، نمونه هایی از اعتراف برخی از این دانشمندان را در اینجا نقل می کنم (4) :
1. محمد شبلنجی ، دانشمند معروف مصری در کتاب نور الابصار چنین می نویسد : تواترت الاخبار عن النبی (ص) علی أنّ المهدی من أهل بیته و أنّه یملا الارض عدلا.
2. شیخ محمد صبّان در کتاب اسعاف الراغبین چنین می نویسد : و قد تواترت الاخبار عن النبی (ص) بخروجه ، و انّه من اهل بیته ، و انّه یملا الارض عدلا ، و انّه یساعد عیسی (ع) عتی قتل الدجّال بباب لد بارض فلسطین ، و انّه یوم هذه الامّه و یصلّی عیسی خلفه .
3. ابن حجر عسقلانی در کتاب فتح الباری درباره اخبار و احادیث راجع به حضرت مهدی (ع) اینگونه می نویسد : اخبار به تواتر رسیده است که مهدی (ع) از این امت است و عیسی بن مریم از آسمان فرود می آید و پشت سر او نماز می خواند .

همچنین علمای دیگر اهل سنت از جمله ابوالطیّب سید محمد صدیق حسینی بخاری قنوجی هندی ، در کتاب الاذاعه لما کان و ما یکون بین یدی الساعه ، و شیخ منصور علی ناصف (از دانشمندان معروف جامع الازهر مصر و نویسنده کتاب التاج الجامع للاصول) و احمد زینی دحلان (دانشمند بزرگ حجاز و مفتی بزرگ مکه) در کتاب الفتوحات الاسلامیه به تواتر این حدیث را آورده اند .

نکته قابل توجه این است که وهابیان که از تندروترین گروههای اهل سنت به شمار می روند مسئله مهدویت و تواتر احادیث مربوط به حضرت مهدی (عج) را پذیرفته اند و با سایر فرقه های مسلین اتفاق نظر دارند و به طور جدی از آن دفاع می کنند .
چکیده دیدگاه اهل سنت درباره مهدویت را می توان در این سخن ابوالحسن آبری به دست آورد :
محققا (در این زمینه) روایات متواتر است و از رسول خدا به طور مستفیض رسیده که مهدی از اهل بیت او است ... و زمین را آکنده از عدل می سازد . عیسی (ع) برای کمک به او در کشتن دجّال خروج می کند . مهدی (عج) امام و پیشوای این امت است و عیسی پشت سر او نماز اقامه خواهد کرد . (5)

موارد اشتراک میان شیعه و اهل سنت در مسئله مهدویت :
گرچه درپاره ای موارد عقاید اهل سنت با اعتقادات شیعه تفاوت دارد لیکن در مواردی مشترکاتی نیز وجود دارد . در ذیل به برخی از آنها اشاره می کنم :
1. نسب حضرت مهدی (عج)
از مواردی که تاحدودی بین شیعه و اهل تسنن اتفاق نظر وجود دارد نسب حضرت مهدی (ع) است . اگرچه شیعه این نسب را تا پدر بزرگوار حضرت مهدی (ع) به روشنی تمام مشخص کرده است اما اهل سنت در موارد معیّنی بدان اشاره کرده اند من جمله :
الف) حضرت مهدی (ع) از اهل بیت و فرزندان رسول اکرم (ص) :
ابن ماجه در سنن خود نقل کرده است که پیامبر (ص) فرمود :
مهدی از ما اهل بیت است و خداوند یک شبه امر او را به سامان می آورد. (6)

[color]ب) حضرت مهدی (عج) از نسل حضرت علی (ع) :[/color]
از دیگر موارد اتفاق روایات شیعه و اهل تسنن ، از نسل علی (ع) بودن مهدی (عج) است . سیوطی در عرف الوردی نقل کرده که رسول خدا (ص) دست علی (ع) را گرفته و فرمود :
«از نسل این ، به زودی جوانی خروج خواهد کرد که زمین را پر از عدل و داد می کند ... .» (7)
[color]ج) از نسل حضرت زهرا (س) :[/color]
در روایات فراوانی از اهل سنت به این مطلب تصریح شده که حضرت مهدی (عج) از فرزندان فاطمه (س) است .
ام سلمه از رسول خدا (ص) نقل کرده که فرمود :
المهدی من وُلد فاطمه مهدی از فرزندان فاطمه است . (8)

2. ویژگیهای جسمانی حضرت مهدی :
درباره ویژگی جسمانی حضرت مهدی () هنگام ظهور روایات فراوانی در کتب شیعه و اهل سنت آمده است . برخی از این ویژگیها عبارتند از : قدرتمند بودن آن حضرت هنگام ظهور، چهره نورانی ، پیشانی بلند ، بینی کشیده و ... (9)

3. هم نام بودن با پیامبر (ص) :
اهل سنت و شیعه اتفاق نظر دارند که حضرت مهدی (ع) هم نام رسول خدا (ص) است . (10)

4. نشانه های ظهور :
در منابع روایی شیعه از پاره ا از حوادث که در آینده رخ خواهند داد با عنوان نشانه های ظهور یاد شده است . این نشانه ها به صریح روایات به دو دسته حتمی و غیر حتمی تقسیم شده است . برخی از آنها در منابع هل سنت نیز مورد اشاره است که عبارتند از : ندای آسمانی ، خروج سفیانی و خسف در بیداء .

5. نزول حضرت عیسی (ع) و اقتدای او به امام مهدی (عج) :
ابوبصیر گوید : از امام صادق (ع) شنیدم که فرمود : « و ینزل روح الله عیسی بن مریم فیصلی خلفه » نازل می شود عیسی روح الله ، پس پشت سر حضرت مهدی (ع) نماز می خواند . (11)
ابوهریره از راویان بزرگ عامه از پیامبر (ص) نقل می کند : « کیف اذا انتم اذا نزل ابن مریم فیکم و امامکم منکم » چگونه اید زمانی که فرزند مریم فرود آید در حالی که امام شما فردی از خودتان است ؟ (12)
ابوسعید خدری از رسول خدا (ص) نقل می کند که آن حضرت فرمودند : « منا الذی یصلی عیسی بن مریم خلفه » از ماست کسی که عیسی بن مریم به او اقتدا کرده و نماز می گذارد . (13)

منابع:
1. منظور از دیدگاه اهل سنت ، عقاید کلی است وگرنه مذاهب مختلف اهل سنت درباره حضرت مهدی (عج) دیدگاههای متفاوتی دارند .
2. الامام المهدی عند اهل السنه .
3. می توانید اسامی آنها را در کتب زیر مطالعه نمایید : الامام المهدی ص 260 ح 275 / او خواهد آمد ص 79-85 / موعودی که جهان در انتظار اوست ص 51-68 / نقل شده از : ظهور حضرت مهدی (ع) از دیدگاه اسلام ، مذاهب و ملل جهان ص 71 .
4. ظهور حضرت مهدی (ع) از دیدگاه اسلام ، مذاهب و ملل جهان ص 121 .
5. المهدی المنتظر ج 1 ص 60 .
6. سنن ابن ماجه ، باب خروج المهدی (ع) ج 2 ح 4085 / کشف الغمه ج 2 ص 477 / دلائل الامامه ص 247 / سنن ترمذی ج 4 باب ما جاء فی المهدی (ع) ح 2230-2231 .
7. جلال الدین سیوطی ، الحاوی للفتاوی ، کتاب العرف الوردی ص 74 و ص 88 .
8. سنن ابن ماجه ، باب خروج المهدی (ع) ج 2 ح 4086 / سنن ابی داود ج 4 ، کتاب المهدی ح 4284 / الفتن ص 375 / مستدرک حاکم ج 4 ص 557 .
9. المصنف ح 20773 / سنن ابی داود ج 4 ح 2485 .
10. مقدسی شافعی ، عقد الدرر فی اخبار المنتظر ص 45 و ص 55 .
11. کمال الدین ج 2 ص 345 ح 31/ اعلام الوراء ص 391 / کشف الغمه ج 2 ص 507 .
12. صحیح بخاری ج 3 ص 1272 ح 3265 .
13. مسند احمد ج 1 ص 84 .

ناصرالدین البانی می نویسد:«همانا عقیده به خروج حضرت مهدی علیه سلام عقیده ای است ثابت و متواتر از پیامبر اکرم صلوات الله علیه و آله که ایمان به آن واجب است، زیرا این عقیده از امور غیب است که ایمان به آن در قرآن کریم از صفات پرهیزکاران شمرده شده است...»

منبع: مجله تمدن اسلامی/ چاپ دمشق

عبدالمحسن بن حمد العباد می نویسد:« تصدیق و اعتقاد به قضیه مهدویت،داخل در ایمان به رسالت پیامبر اکرم است، زیرا از آثار ایمان به پیامبر صلوات الله علیه و آله تصدیق اوست در اموری که به آن ها خبر داده و نیز داخل در ایمان به غیبی است که خداوند متعال مومنین را به جهت ایمان به آن مدح کرده است...»

منبع:مجله الجماعة الاسلامیة، چاپ حجاز